Ludzie, którzy pomagają innym, zwykle dobrze widzą, czego potrzebuje drugi człowiek. Widzą, że ktoś jest samotny, więc poświęcają mu czas. Słyszą, że komuś jest trudno, więc zostają trochę dłużej. Własne zmęczenie łatwiej im przeoczyć. Jeśli wolontariusz zapomina o sobie, z czasem zaczyna mu brakować siły, by pomagać.

Ten blok Akademii Wolontariatu Senioralnego dotyczy samych wolontariuszy. Prowadzi go Nina Mocior z Caritas Polska. Punktem wyjścia jest obraz ogrodu. Nasza energia jest jak roślina: trzeba ją regularnie podlewać, żeby kwitła, a nie usychała. Akademia powstała w ramach programu „Na codzienne zakupy”, który Fundacja Biedronki prowadzi razem z Caritas Polska.

Jak zadbać o siebie

Ogród, o który też trzeba dbać

Co Cię podlewa, a co ostatnio zabiera Ci za dużo energii? W pierwszym nagraniu Nina Mocior zachęca, żeby przyjrzeć się własnym zasobom i granicom bez oceniania, z ciekawością. Wyjaśnia też, dlaczego stawianie granic nie przeszkadza w pomaganiu. „Dobra granica pozwala pomagać dłużej”, mówi.

Kiedy mój ogród zaczyna więdnąć

Nie każde zmęczenie jest sygnałem alarmowym. Po trudnej rozmowie albo kilku godzinach pomagania możesz potrzebować ciszy i snu. To naturalne. Drugie nagranie uczy odróżniać takie zmęczenie od przeciążenia, które narasta z dnia na dzień. Dowiesz się, jakie sygnały wysyłają wtedy ciało, emocje, myśli i zachowanie. Nina Mocior proponuje też pytanie, które możesz sobie regularnie zadawać: „Jak dzisiaj wygląda mój ogród?”.

Co mogę zrobić już teraz?

Czasem nie da się od razu odpocząć, bo jesteś właśnie u podopiecznego albo jedziesz na kolejne spotkanie. W trzecim nagraniu poznasz trzy krótkie ćwiczenia na takie chwile. Pierwsze to spokojny oddech, drugie pomaga wrócić uwagą do miejsca, w którym jesteś, a trzecie rozluźnia napięte mięśnie. Ćwiczenia nie rozwiążą problemu. Dadzą Ci jednak kilkanaście sekund, żeby spokojnie zdecydować, co robić dalej.

Karty do wypełnienia dla siebie

Gdy obejrzysz nagrania, pobierz karty pracy. Pomogą Ci odnieść to, co usłyszysz, do własnej sytuacji.

• „Mój ogród”: mapa Twoich zasobów, potrzeb i granic. Możesz na niej pisać, rysować albo używać symboli.
• „Kiedy mój ogród zaczyna więdnąć?”: cztery poziomy sygnałów, od zielonego do czerwonego światła, i podpowiedzi, co robić na każdym z nich.
• „Moja konewka”: trzy ćwiczenia na chwile napięcia i cztery proste kroki: zatrzymaj się, rozejrzyj się, oddychaj, sprawdź, czego potrzebujesz.
• „Bank 16 ćwiczeń regulacyjnych”: ćwiczenia oddechowe, uziemiające, rozluźniające i ruchowe. Każde trwa od 20 sekund do 2 minut.
• „Mój plan dbania o ogród”: miejsce na najważniejsze wnioski i jeden mały krok na najbliższy tydzień.

Nie musisz wypełniać wszystkiego naraz. Jak czytamy na ostatniej karcie: „Nie muszę pielęgnować wszystkiego naraz. W tym tygodniu wybieram jedną rzecz”.

Pobierz karty do pracy nad dobrostanem wolontariusza (PDF)